Nowa linia Radom – Kunów poza ZSK. Władze miast chcą korekty

Pod listem otwartym podpisali się przedstawiciele władz miejskich Radomia, Starachowic, Ostrowca Świętokrzyskiego, Sandomierza, Tarnobrzega i Rzeszowa. Jak zaznaczyli, dostrzegają dobre strony koncepcji ZSK. Nieuwzględnienie pełnego przebiegu ciągu Warszawa – Radom – Starachowice – Ostrowiec Świętokrzyski – Tarnobrzeg – Rzeszów w standardzie korytarza bazowego przyjmują jednak „z dużym zdziwieniem i niepokojem”.

Brakującym ogniwem jest planowana wcześniej nowa, 53-kilometrowa linia kolejowa 84 Radom – Iłża – Kunów. W grudniu ubiegłego roku spółka CPK wybrała dla niej wariant inwestorski.

Korytarz Centralny kontra trzy magistrale

Powstanie magistrali zwanej przez samorządowców „Korytarzem Centralnym” jest w ich ocenie warunkiem rozwijania przez wymienione miasta współpracy między sobą oraz awansu do rangi konkurencyjnych ośrodków wzrostu gospodarczego nie tylko dla makroregionu Polski południowo-wschodniej. Samorządowcy przypominają, że ich miasta zostały mocno dotknięte upadkiem przemysłu podczas transformacji gospodarczej, a rządowa Strategia Rozwoju Kraju 2035 zakłada wspieranie takich ośrodków w odbudowie ich funkcji subregionalnej. – Co istotne, połączenie to ma również znaczenie strategiczne, jako alternatywny (względem istniejących ciągów transportowych) korytarz komunikacyjny wzmacniający odporność państwa oraz możliwości transportowe w sytuacjach nadzwyczajnych – argumentują sygnatariusze listu. Apelują wobec tego o ujęcie w planowanej uchwale Rady Ministrów w sprawie docelowej sieci kolejowej opisywanego korytarza.

Argumenty za Korytarzem Centralnym to przede wszystkim możliwość wykorzystywania go w przewozach Warszawa – Rzeszów (być może z uzupełnieniem na początkowym odcinku o nową linię Otwock – Piaseczno, pozwalającą wyjeżdżać z Warszawy do Radomia przez stację Warszawa Wschodnia i zapewniający nową przeprawę na Wiśle). Ich zdaniem możliwy do osiągnięcia czas przejazdu to ok. 2,5 godziny. – Korytarz ten stanowi geograficznie najkrótszy, a zatem do osiągnięcia porównywalnych czasów jazdy jak po korytarzach okrężnych można zastosować niższe prędkości, i tym samym osiągnąć istotnie niższe koszty – wskazują zwolennicy jego budowy. W efekcie również termin oddania do użytku byłby znacznie wcześniejszy niż przy ciągach okrężnych (ok. 2040 r.). – [Koszt] wyniósłby maksymalnie 10-15 mld PLN, co jest kwotą wielokrotnie niższą niż nakłady wynoszące kilkadziesiąt mld PLN proponowane dla ciągów okrężnych – twierdzą. Wspomniane alternatywne ciągi to ujęte w koncepcji ZSK magistrale: Staropolska, Małopolsko-Świętokrzyska i Wschodnia.

Samorządowcy: Więcej relacji naraz

Samorządowcy przywołują też względy bezpieczeństwa: dzięki budowie linii Radom – Kunów oraz inwestycjom towarzyszącym główny szlak łączący ośrodki w paśmie o strategicznym znaczeniu dla obronności byłby bardziej odsunięty od wschodniej granicy. Z punktu widzenia sieciowego odcinek Warszawa – Radom mógłby zaś kumulować ruch ze stolicy zarówno do Rzeszowa, jak i do Kielc, a na drugim końcu (Rzeszów – Tarnobrzeg) można byłoby połączyć ruch w relacjach Rzeszów – Lublin i Rzeszów – Kielce. – Tym samym zastosowanie wyższych parametrów na tych odcinkach (200-230-250 km/h) „pracuje” dla kilku relacji, co optymalizuje koszty i przepływy pasażerów – zauważają.

W liście podniesiono też kwestię stabilności oferty, kwestionując zasadność odbudowy popytu na linii przez Kolbuszową, Tarnobrzeg, Sandomierz, Ostrowiec Świętokrzyski, Starachowice i Radom po to, aby w przyszłości przekierować podstawowy ruch na inne trasy. Za nieracjonalne uznano zwłaszcza pominięcie Tarnobrzega i tamtejszego planowanego węzła połączeń regionalnych. Włodarze upominają się ponadto o zapewnienie skomunikowania swoich miast z portami lotniczymi w Rzeszowie i Radomiu.

Wspomniany wariant inwestorski linii Radom – Kunów również budzi zastrzeżenia sygnatariuszy z powodu oddalenia od Iłży i – jak twierdzą – de facto wykluczenia Starachowic z obsługi tą linią. – Linia ta powinna być poprowadzona jak najbliżej Iłży oraz Starachowic, z postulowaną stacją Starachowice Północ w okolicy Zębca i łącznicą do centrum Starachowic – postulują. Budowa linii 84 ma też zapewnić otwarcie powiatu lipskiego i południa Ziemi Radomskiej (Skaryszew, Iłża, Lipsko) na transport kolejowy. – Brak uwzględnienia tego odcinka (z korektą przebiegu i nową stacją Starachowice Północ oraz łącznicą do Starachowic na LK25) w schemacie sieci prowadzi do pogorszenia atrakcyjności całego Korytarza Centralnego, i tym samym do sztucznej, relatywnej poprawy atrakcyjności innych korytarzy – czytamy w liście otwartym. Inne planowane nowe części Korytarza Centralnego to: Jakubowice – Sandomierz Zachodni – Sobów (ok. 25 km) lub Ostrowiec Świętokrzyski – Opatów – Sandomierz Zachodni – Sobów (ok. 60 km).

CPK: Trasa przez Szydłowiec i Skarżysko lepsza

Po publikacji listu spółka CPK (Port Polska) wystosowała komunikat na temat inwestycji kolejowych planowanych w okolicach Radomia. Przedstawiono w nim sprawę zupełnie inaczej. – W poprzedniej koncepcji tzw. szprych szybkie połączenie Warszawy z Rzeszowem omijało Starachowice, Skarżysko-Kamienną, Szydłowiec i Wąchock. W efekcie te miasta traciły dostęp do głównego ciągu komunikacyjnego. Nie można projektować nowej sieci kolejowej w taki sposób, żeby dla skrócenia czasu przejazdu części pasażerów wykluczać ważne ośrodki miejskie – czytamy w stanowisku inwestora. Na trasie Warszawa – Radom – Rzeszów pociągi docelowo mają korzystać zarówno z linii już istniejących, jak i z nowo zbudowanych przez Port Polska.

Spółka zamierza wykorzystać i rozwinąć istniejący korytarz komunikacyjny wzdłuż całej linii kolejowej ze Skarżyska-Kamiennej przez Starachowice i Ostrowiec do Rzeszowa. – Celem jest podniesienie prędkości na całym ciągu między Radomiem a Sandomierzem, tak aby uzyskiwane czasy przejazdu były atrakcyjne dla pasażera i porównywalne z efektami trasowania nowej linii przez Iłżę. Zamiast budować nową linię omijającą wiele miast, projekt zakłada ich lepsze skomunikowanie. Dzięki temu Radom, Skarżysko-Kamienna, Starachowice, Ostrowiec Świętokrzyski, Sandomierz i Stalowa Wola pozostaną częścią systemu transportowego kraju – argumentuje CPK.

Jak przekonuje CPK, Radom, Ostrowiec Świętokrzyski, Skarżysko-Kamienna i Starachowice zyskają dzięki ZSK szybsze połączenia nie tylko ze stolicą, ale i z Lublinem, Łodzią, Krakowem czy Katowicami. – Wskazany do realizacji w ramach Zintegrowanej Sieci Kolejowej układ linii kolejowych zapewnia dostęp do szybkiej kolei mieszkańcom Szydłowca, Skarżyska-Kamiennej, Starachowic czy Ostrowca Świętokrzyskiego. Planowane inwestycje przyśpieszą rozwój i poprawią dostępność komunikacyjną wszystkich najważniejszych ośrodków miejskich w kraju, zarówno dużych, jak i średnich – twierdzi spółka. W efekcie ma powstać sprawne połączenie wymienionych ośrodków ze sobą nawzajem, a także z Warszawą, Kielcami, Radomiem, Krakowem, Łodzią czy Wrocławiem.

Pociągi Radom – Kraków też przyspieszą

– Skarżysko-Kamienna rozwija dziś przemysł zbrojeniowy i staje się coraz silniejszym generatorem ruchu. Podobnie Stalowa Wola i Starachowice. Z punktu widzenia całego kraju ważniejsze jest więc szybkie połączenie tych ośrodków niż budowanie linii, która je ominie – uzasadnia cytowany w komunikacie Portu Polska wicedyrektor Biura Wdrażania Strategii i Planowania CPK Michał Pyzik. Jak dodaje, taki układ pozwala stworzyć w województwie świętokrzyskim spójny ciąg komunikacyjny od Sandomierza przez Ostrowiec Świętokrzyski, Starachowice, Wąchock i Skarżysko-Kamienną aż do Kielc lub Radomia. – Dzięki temu kolej będzie wspierać rozwój całego regionu, a nie tylko wybranych ośrodków – ocenia.

CPK przypomina ponadto, że ziemia radomska i północna część Świętokrzyskiego odniosą też korzyści z planowanej budowy nowego łącznika w rejonie Puław. Pozwoli on znacząco skrócić czas przejazdu Radomiem – Lublin. – Jednocześnie powstanie połączenie [z Radomia – przyp. RK] w kierunku Opoczna, dzięki czemu utworzony zostanie nowy korytarz komunikacyjny Lublin – Puławy – Radom – Opoczno – Łódź – Poznań. Tym samym pociągi będą mogły kursować częściej, a połączenia staną się bardziej atrakcyjne dla pasażerów – zapowiada spółka. Podobny ma być efekt budowy wspomnianej realizacji Magistrali Staropolskiej, która poprzez węzeł skarżyski będzie służyła też pasażerom z okolic Starachowic i Ostrowca.

Jak już informowaliśmy, na odcinku Kielce – Skarżysko-Kamienna linia 8 zostanie wytyczona w zupełnie nowym, prostszym przebiegu. Nowy odcinek powinien umożliwiać prowadzenie ruchu aż do Radomia z prędkością do 200 km/h, a dalej – do Lublina – 160 km/h. Podniesiona ma zostać też prędkość na dalszym odcinku na południe, dzięki czemu obecny czas przejazdu Radom – Kraków (i dalej, z przesiadką, na południe Europy) będzie mógł skrócić się nawet o 50%. Aktualne są też plany nowego połączenia w osi Radom – Kielce – Busko-Zdrój – Tarnów.